पैयूँ, पर्वत । पछिल्लो समय गाउँघरमा परालको गुन्द्री र चकटी बुन्ने परम्परा हराउँदै गएको छ।
बजारमा सजिलै उपलब्ध हुने प्लास्टिकजन्य गुन्द्रीको बढ्दो प्रयोगले परम्परागत सीप र परालबाट गुन्द्री बुन्ने चलनलाई विस्थापित गरिरहेको छ। पुस, माघ, फागुन र चैत महिनामा तान लगाएर परालको गुन्द्री बुन्ने प्रचलन एक समय निकै व्यापक थियो।
तर, पर्वत लगायतका ग्रामीण क्षेत्रमा यो परम्परा अब बिलाउँदै गएको छ। परालको गुन्द्रीलाई विशेषगरी हिन्दू धर्मका चोखो कार्य र संस्कारहरूमा अत्यावश्यक मानिन्छ। यो केवल धार्मिक रूपमा मात्र होइन, पर्यावरणीय दृष्टिकोणले पनि महत्वपूर्ण छ।
प्लास्टिकजन्य विकल्पहरूको बढ्दो प्रयोगले पराल बुन्ने सीप र परम्परागत संस्कृति हराउन थालेकोले यो स्थिति चिन्ताजनक छ। गाउँघरका आमाहरूको सीप र श्रमले बुनेका यी गुन्द्रीहरूले आत्मनिर्भरता, सांस्कृतिक सम्पदा, र जैविक जीवनशैलीलाई प्रोत्साहन गर्ने गर्थ्याे ।
यो परम्परालाई जीवित राख्न, नयाँ पुस्तालाई यो कला हस्तान्तरण गर्नु र परालबाट बनेका सामग्रीहरूको उपयोगलाई बढावा दिनु आवश्यक छ।
परालको गुन्द्री बुन्दै....
